Estimated reading time: 1 دقیقه
این مقاله حاصل بخشی از تجربه ما در نمایندگی لاماری علمداری است.
قرار نیست اینجا بگوییم لاماری خودرویی بدون ایراد است.
قرار هم نیست هر صدا، لرزش یا چراغ هشدار را به یک خرابی بزرگ تبدیل کنیم.
اتفاقاً بعد از هزاران سرویس، یکی از مهمترین چیزهایی که یاد گرفتهایم این است که:
هر رفتار متفاوتی خرابی نیست؛ اما هر تغییر جدید و تکرارشوندهای هم نباید طبیعی فرض شود.
برای همین در این مقاله تقریباً همه موضوعات را با یک سیکل مشخص بررسی میکنیم:
- دفترچه و کارخانه چه میگویند؟
- در تعمیرگاه چه میبینیم؟
- مالک چه کار کند؟
یعنی: منبع کارخانه + منابع معتبر + تجربه واقعی تعمیرگاه علمداری + نتیجه عملی برای مالک
خلاصه تجربه ما؛ چه چیزی طبیعی است و چه چیزی نیاز به توجه دارد؟
| علامت یا وضعیت | اقدام اولیه |
|---|---|
| فن مدتی بعد از خاموش کردن خودرو کار میکند | اغلب میتواند طبیعی باشد |
| تاخیر جزئی در شروع حرکت DCT | ابتدا شرایط ایجاد آن بررسی شود |
| هشدار TPMS | ابتدا فشار واقعی هر چهار لاستیک اندازهگیری شود |
| چراغ چک ثابت ولی عملکرد خودرو طبیعی است | دیاگ در اولین فرصت |
| لرزش جدید و تکرارشونده | نیازمند عیبیابی |
| کم شدن مکرر مایع خنککننده | طبیعی نیست؛ منشأ کاهش باید مشخص شود |
| لاماری با کارکرد بالاتر از حدود ۷۰ هزار کیلومتر و افت کولانت | رادیاتور و کل مدار خنککننده دقیق بررسی شود |
| بالا رفتن غیرعادی دمای موتور | توقف و بررسی فوری |
| چراغ چک همراه لرزش شدید یا افت توان | موضوع جدیتر است |
| بوی سوخت یا نشتی | نباید نادیده گرفته شود |
| صدای مکانیکی شدید و جدید | بررسی سریع توصیه میشود |
نکته: بازه حدود ۷۰ هزار کیلومتر که در این مقاله برای توجه بیشتر به رادیاتور مطرح میکنیم، موعد تعویض اعلامشده توسط کارخانه نیست. این موضوع حاصل تجربه ما از بعضی خودروهای کارکرد بالاتر است و به معنی ایجاد خرابی در همه لاماریها نیست.
۱. هر مراجعه به نمایندگی لاماری یعنی خودرو خراب شده است؟
نه. این شاید اولین تصور اشتباهی باشد که باید اصلاح کنیم.
بخش بزرگی از خودروهایی که وارد بخش خدمات پس از فروش میشوند برای تعمیر یک خرابی بزرگ مراجعه نکردهاند.
سرویس دورهای، تعویض روغن و فیلترها، بررسی لاستیک، لنت، باتری، مایعات، دیاگ، بازدید قبل از سفر یا حتی سؤال مالک درباره یک رفتار خودرو همگی جزو پذیرش تعمیرگاه محسوب میشوند.
دفترچه چه میگوید؟
برنامه خدمات رسمی لاماری در ایران، انجام سرویسهای دورهای را در بازه هر شش ماه یا هر ۵۰۰۰ کیلومتر، هرکدام زودتر فرا برسد اعلام میکند. بنابراین مراجعه منظم بخشی از نگهداری خودرو است، نه نشانه خرابی آن.
در تعمیرگاه چه میبینیم؟
اتفاقاً خودروهایی که مرتب برای سرویس مراجعه میکنند برای ما قابل پیشبینیتر هستند.
چرا؟ چون میتوانیم وضعیت امروز خودرو را با سرویس قبلی مقایسه کنیم.
یک نشتی تازه، تغییر وضعیت باتری، ساییدگی غیرعادی لاستیک، تغییر صدای جلوبندی یا حتی یک خطای ذخیرهشده ممکن است قبل از اینکه به مشکل جدی تبدیل شود دیده شود.
مالک چه کار کند؟
سرویس دورهای را فقط «تعویض روغن» نبینید.
برای خودرو یک سابقه منظم بسازید و تاریخ و کیلومتر موارد مهم را نگه دارید.
سابقه سرویس، پرونده سلامت خودرو شماست.
۲. رفتار شروع حرکت و گیربکس؛ هر مکثی خرابی گیربکس نیست
یکی از سؤالهای تکرارشونده مالکان لاماری ایما درباره شروع حرکت است.
گاهی مالک خودرو را با اتوماتیک قبلی خود مقایسه میکند و چون رفتار دقیقاً مشابه نیست، نگران گیربکس میشود.
دفترچه چه میگوید؟
در دفترچه Forthing T5 EVO برای گیربکس، قابلیت Crawling یا حرکت خزشی تعریف شده است. یعنی بعد از قرار گرفتن خودرو در D یا R و آزاد کردن ترمز، خودرو میتواند بدون فشردن پدال گاز بهآرامی حرکت کند.
دفترچه همچنین درباره توقف و استفاده از گیربکس در شیب هشدارهای مشخصی دارد و توصیه میکند از نگهداشتن خودرو در شیب با گاز یا استفاده طولانی از حالت خزشی برای جلوگیری از عقب رفتن خودداری شود.
در تعمیرگاه چه میبینیم؟
همه تفاوتهایی که راننده در شروع حرکت احساس میکند نشانه خرابی نیست.
اما چند علامت برای ما مهم است:
- لرزش شدید هنگام شروع حرکت
- تقهای که قبلاً وجود نداشته
- تأخیر محسوس و تکرارشونده
- هشدار گیربکس
- افت توان
- تغییر ناگهانی رفتار خودرو
- بوی غیرعادی
- یا بدتر شدن تدریجی وضعیت
در چنین شرایطی فقط یک قطعه از گیربکس را متهم نمیکنیم.
موتور، احتراق، دادههای ECU و TCU، شرایط انتقال نیرو و وضعیت گیربکس باید کنار هم بررسی شوند.
مالک چه کار کند؟
قبل از مراجعه سعی کنید مشخص کنید مشکل:
- با موتور سرد است یا گرم؟
- در D است یا R؟
- در سربالایی بیشتر است؟
- با Auto Hold تغییر میکند؟
- در شروع آرام است یا شتابگیری؟
- همیشه اتفاق میافتد یا گاهی؟
همین اطلاعات زمان عیبیابی را بسیار کوتاه میکند.
گیربکس قطعه گرانقیمتی است؛ دقیقاً به همین دلیل نباید بر اساس حدس درباره آن تصمیم گرفت.
۳. فن بعد از خاموش شدن لاماری روشن مانده؛ نگران شویم؟
این یکی از سؤالهایی است که بهخصوص در فصل گرم از ما زیاد پرسیده میشود:
«ماشین را خاموش کردهام ولی فن هنوز کار میکند؛ خودرو داغ کرده است؟»
دفترچه چه میگوید؟
دفترچه رسمی T5 EVO بخشی تحت عنوان Fan Post Run دارد و صراحتاً توضیح میدهد بعد از خاموش شدن خودرو، فن الکتریکی ممکن است برای مدتی به کار ادامه دهد تا دمای محفظه موتور کاهش پیدا کند.
در تعمیرگاه چه میبینیم؟
اگر دمای موتور طبیعی بوده، هیچ هشدار دمایی وجود ندارد و فن پس از مدت معقول خاموش میشود، صرف ادامه کار فن دلیل تعویض ترموستات، فن، واترپمپ یا سنسور نیست.
اما اگر همزمان موارد زیر وجود داشته باشند شرایط فرق میکند:
- دمای موتور بالا رفته
- سطح کولانت کاهش یافته
- بخار دیده میشود
- نشتی وجود دارد
- هشدار دما روشن شده
- یا فن رفتار غیرعادی و مداوم دارد
مالک چه کار کند؟
ابتدا به دمای موتور و هشدارهای پشت آمپر نگاه کنید.
اگر همه چیز طبیعی است، صرف روشن بودن کوتاهمدت فن جای نگرانی ندارد.
اما اگر دما بالا رفته است، موضوع را وارد مرحله دیگری بدانید.
۴. هشدار مهم برای بعضی لاماریهای کارکرد بالا؛ رادیاتور را جدی بگیرید
این بخش را با حساسیت بیشتری مینویسیم، چون یکی از موضوعاتی است که در بعضی خودروهای کارکرد بالاتر میتواند هزینه بزرگی ایجاد کند.
ابتدا یک مرزبندی کاملاً روشن:
ما نمیگوییم رادیاتور همه لاماریها بعد از ۷۰ هزار کیلومتر سوراخ میشود.
هیچ سند کارخانهای که چنین قانونی را اعلام کند پیدا نکردیم.
اما در تجربه تعمیرگاهی ما، در برخی لاماری ایماهای با کارکرد بالاتر، بهخصوص از محدوده حدود ۷۰ هزار کیلومتر به بعد، مواردی از نشتی یا سوراخشدن رادیاتور آب مشاهده شده است.
چون پیامد نادیده گرفتن این مشکل میتواند بسیار جدیتر از خود رادیاتور باشد، آن را بهعنوان یک هشدار تجربی با مالکان در میان میگذاریم.
آیا در چین هم چنین موردی دیده شده است؟
در جستوجوی منابع چینی، گزارشهای مالک از مشکلات سیستم خنککننده T5 EVO وجود دارد.
در یک شکایت ثبتشده برای Forthing T5 EVO مدل 2021، مالک گزارش کرده بود که پس از حدود یک سال استفاده، مخزن/رادیاتور سیستم خنککننده دچار مشکل شده و خودرو در اثر افزایش دما متوقف شده است. سازنده در پاسخ اعلام کرده موضوع برای بررسی به شبکه خدمات ارجاع شده است.
در پروندههای دیگری نیز نشتی مایع خنککننده از مجموعه خروجی آب موتور T5 EVO گزارش شده است.
این موارد شکایت مالکان هستند، نه اثبات یک نقص عمومی یا فراخوان برای تمام خودروها.
بنابراین استفاده صحیح از این اطلاعات چنین است:
مشکل سیستم خنککننده در بعضی T5 EVOها گزارش شده و در تجربه ما نیز در بعضی لاماریهای کارکرد بالا دیده شده؛ پس ارزش پایش پیشگیرانه دارد.
دفترچه چه میگوید؟
دفترچه Forthing میگوید سطح مایع خنککننده باید میان MIN و MAX باشد، استفاده از کولانت مناسب اهمیت دارد و مایعهای خنککننده با برندهای مختلف نباید بدون توجه به مشخصات با یکدیگر مخلوط شوند. همچنین باز کردن درپوش مخزن در زمانی که موتور و رادیاتور هنوز داغ هستند خطر سوختگی شدید دارد.
مهمتر از آن، دفترچه درباره داغ شدن موتور صریح است: اگر نشانگر دمای کولانت به محدوده قرمز برسد، خودرو باید در محل امن متوقف شود. در مسیر اضطراری نیز بررسی فن، سطح کولانت و نشتی شیلنگ رادیاتور توصیه شده است.
در تعمیرگاه چه میبینیم؟
سناریوی خطرناک برای ما این است:
نشتی رادیاتور → خروج مایع خنککننده → کاهش توان سیستم خنککاری → بالا رفتن دمای موتور → ادامه رانندگی → افزایش احتمال آسیب موتور
ممکن است خود ایراد اولیه رادیاتور نسبتاً محدود باشد.
خطر اصلی جایی است که راننده متوجه کاهش مایع یا افزایش دما نشود و به رانندگی ادامه دهد.
گرمای بیش از حد میتواند به مجموعه آببندی سرسیلندر و خود سرسیلندر آسیب بزند و تعمیر را بسیار پرهزینهتر کند.
اما نکته مهم تشخیصی:
هر کاهش آب یا ضدیخ به معنی سوراخ بودن رادیاتور نیست.
مسیر بررسی میتواند شامل:
- رادیاتور
- شیلنگها
- بستها و اتصالات
- منبع انبساط
- درپوش
- واترپمپ
- هوزینگ ترموستات
- مجموعه خروجی آب
- و سایر بخشهای مدار خنککننده
باشد.
ما توصیه نمیکنیم رادیاتور سالم در ۷۰ هزار کیلومتر فقط از روی نگرانی تعویض شود.
توصیه ما بازدید دقیق است، نه تعویض بیدلیل.
مالک چه کار کند؟
اگر لاماری شما وارد کارکردهای بالاتر و بهخصوص محدوده حدود ۷۰ هزار کیلومتر به بالا شده است، در زمان سرویس درخواست کنید سیستم خنککننده با دقت بیشتری بررسی شود.
به این نشانهها حساس باشید:
- پایین آمدن مداوم سطح مخزن
- نیاز به اضافه کردن دوباره کولانت
- آثار خشکشده ضدیخ روی رادیاتور
- خیسی اطراف رادیاتور یا اتصالات
- قطره زیر خودرو
- بوی خاص مایع خنککننده
- بخار
- بالا رفتن دما نسبت به گذشته
- هشدار دمای موتور
اگر سطح مایع دائماً کم میشود، فقط مخزن را پر نکنید.
سؤال اصلی این نیست که «چقدر ضدیخ اضافه کنم؟»؛ سؤال اصلی این است که «این مایع از کجا خارج میشود؟»
هشدار نمایندگی علمداری
اگر هنگام رانندگی دمای موتور به شکل غیرعادی بالا رفت، به امید اینکه «چند کیلومتر دیگر میرسم» ادامه ندهید.
در تجربه تعمیرگاهی، فاصله بین یک تعمیر سیستم خنککننده و تعمیر موتور گاهی فقط همین تصمیم راننده است.
یک نشتی کوچک را زود پیدا کنید؛ قبل از اینکه گرمای موتور آن را به یک تعمیر بزرگ تبدیل کند.
۵. لاماری آب کم میکند؛ اضافه کردن آب راهحل نیست
این موضوع مستقیماً به بخش قبلی مرتبط است.
دفترچه چه میگوید؟
کارخانه کنترل سطح کولانت را توصیه میکند و تأکید دارد سطح باید در محدوده تعیینشده باشد. همچنین مخلوط کردن بدون توجه به مشخصات مایعهای خنککننده مختلف توصیه نمیشود.
در تعمیرگاه چه میبینیم؟
یکی از جملههایی که برای ما زنگ خطر است:
«هر چند هفته یک مقدار آب کم میکند؛ من هم اضافه میکنم.»
اگر این اتفاق مرتب تکرار میشود، مسئله باید بررسی شود.
گاهی نشتی واضح نیست.
ممکن است فقط وقتی موتور گرم و مدار تحت فشار قرار گرفته خودش را نشان دهد.
به همین دلیل نبودن قطره زیر خودرو الزاماً سالم بودن کامل مدار را ثابت نمیکند.
مالک چه کار کند؟
روی موتور سرد و در شرایط مشابه سطح مخزن را کنترل کنید.
اگر روند کاهش تکرار میشود، آن را ثبت و برای پیدا کردن منشأ مشکل اقدام کنید.
و در زمانی که موتور داغ است، درپوش مخزن را بیاحتیاط باز نکنید؛ دفترچه نیز درباره خطر پاشش کولانت داغ هشدار میدهد.
۶. لرزش لاماری؛ اول بفهمیم چه چیزی میلرزد
«ماشین میلرزد» برای شروع عیبیابی کافی نیست.
نوع لرزش مسیر بررسی را تغییر میدهد.
دفترچه چه میگوید؟
سامانه مدیریت موتور و نشانگرهای خودرو برای بسیاری از اختلالها هشدار یا خطا ثبت میکنند. در صورت باقی ماندن اختلال یا هشدار، بررسی تخصصی اهمیت دارد. دفترچه همچنین برای برخی وضعیتهای موتور و آلایندگی مسیرهای مشخصی تعریف کرده است.
در تعمیرگاه چه میبینیم؟
اگر RPM نوسان دارد و موتور میلرزد، مسیر بررسی میتواند شامل:
- احتراق
- شمع
- انژکتور
- کیفیت سوخت
- هوای ورودی
- دریچه گاز
- سنسورها
- Fuel Trim
- Misfire
باشد.
وقتی RPM تقریباً ثابت است ولی فرمان یا صندلی میلرزد، مسیر انتقال ارتعاش و دستهموتورها اهمیت بیشتری پیدا میکند.
در حالتی که لرزش فقط در D یا R اتفاق میافتد، بار موتور و سیستم انتقال نیرو وارد بررسی میشود.
لرزش فقط هنگام شروع حرکت، بررسی رفتار DCT را هم ضروری میکند.
اگر با کولر تشدید میشود، بار کمپرسور و کنترل دور موتور اهمیت پیدا میکند.
مالک چه کار کند؟
قبل از مراجعه این چهار سؤال را پاسخ دهید:
- خودرو سرد است یا گرم؟
- در P/N هم میلرزد یا فقط D/R؟
- دور موتور ثابت است یا نوسان دارد؟
- کولر روشن است یا خاموش؟
گاهی همین چهار پاسخ مقدار زیادی از مسیر عیبیابی را مشخص میکند.
۷. چراغ چک؛ نه همیشه فاجعه است، نه برای بیخیالی
درباره چراغ چک معمولاً دو رفتار افراطی میبینیم:
مالک یا بیش از حد میترسد، یا ماهها آن را نادیده میگیرد.
دفترچه چه میگوید؟
در مورد GPF، دفترچه T5 EVO توضیح میدهد اگر چراغ مربوطه روشن شود و خاموش نشود، میزان بار دوده فیلتر افزایش یافته است؛ در بعضی شرایط رانندگی در سیکل مناسب برای بازسازی فعال توصیه میشود. اگر هشدار GPF همراه چراغ نقص آلایندگی روشن شود، وضعیت جدیتر است.
در تعمیرگاه چه میبینیم؟
کد خطا برابر با نام قطعهای نیست که باید فوراً تعویض شود.
برای عیبیابی باید مجموعهای از دادهها کنار هم قرار گیرند:
- DTC
- Freeze Frame
- Misfire
- Fuel Trim
- داده سنسورها
- فشار سوخت
- دمای موتور
- شرایط لحظه ثبت خطا
گاهی قطعهای که نامش در توضیح خطا دیده میشود کاملاً سالم است و علت اصلی در بخش دیگری قرار دارد.
مالک چه کار کند؟
اگر چراغ چک ثابت است ولی خودرو عادی کار میکند، بررسی را بینهایت عقب نیندازید.
اگر چراغ چک همراه است با:
- لرزش شدید
- افت توان
- صدای غیرعادی
- بوی سوخت
- افزایش دما
- یا کارکرد بسیار نامنظم موتور
موضوع را جدیتر بدانید.
پاک کردن خطا، عیبیابی نیست.
۸. لاماری روشن نمیشود؛ باتری اولین مظنون است، نه همیشه مقصر
وقتی خودرو روشن نمیشود، اولین ذهنیت معمولاً خرابی باتری است.
گاهی درست است.
گاهی هم نه.
دفترچه چه میگوید؟
دفترچه T5 EVO توصیه میکند وضعیت ترمینالهای باتری بررسی شود. همچنین اگر خودرو چند بار روشن نشود، مراجعه به مرکز مجاز توصیه شده است. در همین دفترچه آمده که ضعیف شدن باتری کلید هوشمند نیز میتواند باعث عدم شناسایی صحیح کلید شود.
در تعمیرگاه چه میبینیم؟
مسیر روشن نشدن میتواند شامل موارد مختلف باشد:
- باتری اصلی
- ترمینالها و اتصالات
- باتری ریموت
- عدم شناسایی کلید
- استارت
- فیوز
- تغذیه برق
- سیستم سوخت
- یا خطاهای الکترونیکی
باشد.
مالک چه کار کند؟
اگر خودرو روشن نشد:
- پشت سر هم استارت نزنید.
- پیام پشت آمپر را بخوانید.
- ببینید خودرو کلید را شناسایی میکند یا خیر.
- رفتار چراغها را مشاهده کنید.
- در صورت امکان سلامت باتری تست شود.
تعویض باتری سالم فقط به دلیل یک بار روشن نشدن، راه عیبیابی نیست.
۹. کولر لاماری سرد نمیکند؛ اولین نسخه همیشه شارژ گاز نیست
با شروع فصل گرم، این یکی از پرتکرارترین شکایتهاست.
دفترچه چه میگوید؟
دفترچه T5 EVO سیستم کولر را یک مدار بسته معرفی میکند و برای اقدامات تخصصی مانند شارژ مبرد مراجعه به مرکز مجاز را توصیه میکند. کارخانه همچنین توصیه میکند سطح جلوی کندانسور و رادیاتور از برگ، حشره و گردوغبار پاک باشد، چون کاهش جریان هوا میتواند راندمان سرمایش را پایین بیاورد.
در تعمیرگاه چه میبینیم؟
«کولر سرد نمیکند» هنوز تشخیص نیست.
اگر باد ضعیف است:
فیلتر کابین، فن و مسیر هوا بررسی میشوند.
اگر باد قوی ولی گرم است:
فشار مدار، کمپرسور، مبرد، نشتی و کنترل الکترونیکی مهم میشود.
اگر در حرکت خوب ولی در ترافیک ضعیف است:
کندانسور، فن و جریان هوا اهمیت دارند.
اگر گاهی سرد و گاهی گرم است:
فشارها، سنسورها و فرمان سیستم بررسی میشوند.
مالک چه کار کند؟
مستقیماً درخواست «گاز کولر» نکنید.
اگر مقدار مبرد کم است، سؤال بعدی باید این باشد:
چرا کم شده است؟
این همان تفاوت بین رفع علامت و پیدا کردن علت است.
۱۰. TPMS روشن شده؛ سنسور را فوراً تعویض نکنید
دفترچه چه میگوید؟
دفترچه توصیه میکند فشار تایرها بهطور منظم و در حالت سرد کنترل شود و مقدار توصیهشده روی برچسب خودرو ملاک باشد.
در تعمیرگاه چه میبینیم؟
هشدار TPMS همیشه خرابی سنسور نیست.
ابتدا باید موارد سادهتر بررسی شوند:
- فشار واقعی لاستیک
- اختلاف فشار
- پنچری کوچک
- والو
- تغییر دمای هوا
- نشتی تایر
و بعد به سراغ سنسور رفت.
مالک چه کار کند؟
فقط با نگاه کردن به لاستیک قضاوت نکنید.
با گیج مناسب فشار هر چهار لاستیک را اندازهگیری کنید.
اگر فشار صحیح است و هشدار همچنان باقی مانده، سیستم TPMS بررسی شود.
۱۱. صدای جلوبندی؛ نه هر صدا خطرناک است و نه هر صدا طبیعی
صدا از آن مواردی است که تجربه تعمیرگاه نقش زیادی در تشخیص دارد.
دفترچه چه میگوید؟
کارخانه کنترل منظم تایرها و وضعیت کلی خودرو را جزو نگهداری دورهای میداند و در رانندگی ایمن بر وضعیت صحیح اجزای حرکتی خودرو تأکید میکند.
در تعمیرگاه چه میبینیم؟
برای ما فقط «صدا از جلو میآید» کافی نیست.
باید مشخص کنیم:
- روی دستانداز ایجاد میشود؟
- هنگام فرمان دادن؟
- هنگام ترمز؟
- زمان شتاب؟
- از راست است یا چپ؟
- با بار و سرنشین بیشتر تغییر میکند؟
- خودرو سرد است یا گرم؟
گاهی صدایی که مالک تصور میکند از جلوبندی است از بخش دیگری به اتاق منتقل میشود.
مالک چه کار کند؟
شرایط ایجاد صدا را تا جای ممکن دقیق به خاطر بسپارید.
این کار احتمال تعویض آزمایشی و بیدلیل قطعات را کاهش میدهد.
۱۲. مهمترین سرویسهای لاماری معمولاً عجیب و گران نیستند
بعد از هزاران سرویس به یک نتیجه ساده رسیدهایم:
سلامت خودرو بیشتر از آنکه نتیجه تعمیرات بزرگ باشد، نتیجه انجام منظم کارهای کوچک است.
دفترچه چه میگوید؟
در ایران، برنامه رسمی خدمات لاماری سرویس را هر ۵۰۰۰ کیلومتر یا شش ماه، هرکدام زودتر برسد، اعلام کرده است.
دفترچه Forthing نیز برای موتور 4A95TD روغن 5W-30 با سطح مشخصشده را معرفی کرده و درباره خودروهای مجهز به GPF بر اهمیت روغن کمخاکستر تأکید دارد. همچنین تصریح میکند افزودنی روغن موتور ضروری نیست.
در تعمیرگاه چه میبینیم؟
خودرویی که بهموقع سرویس شده معمولاً داستان مشخص و قابل پیگیری دارد.
روغن و فیلترها بهموقع تعویض شدهاند.
لاستیک و ترمز کنترل شدهاند.
سطح مایعات پایش شده.
و اگر تغییری در رفتار خودرو اتفاق افتاده، مالک ماهها منتظر نمانده است.
برعکس، نگهداری عقبافتاده معمولاً به شکل یک ایراد بزرگ ناگهانی شروع نمیشود.
چند موضوع کوچک روی هم جمع میشوند.
مالک چه کار کند؟
فقط کیلومتر تعویض روغن را یادداشت نکنید.
پرونده خودرو شامل این موارد باشد:
- روغن موتور
- فیلتر روغن
- فیلتر هوا
- فیلتر کابین
- شمع
- لنت
- روغن ترمز
- مایع خنککننده
- سرویسهای مرتبط با گیربکس طبق برنامه خودرو
- لاستیک
- باتری
- خطاهای ثبت شده
- و تعمیرات انجام شده
آیا سرویس در نمایندگی لاماری گرانتر از بیرون است؟
یکی از سؤالهایی که بعضی مالکان از ما میپرسند این است:
«وقتی میتوان روغن و فیلتر را بیرون با هزینه کمتری عوض کرد، چرا برای سرویس دورهای به نمایندگی لاماری مراجعه کنیم؟»
پاسخ ما این نیست که نمایندگی در هر شرایطی الزاماً ارزانترین محل برای انجام سرویس است.
ممکن است در بعضی موارد، هزینه اولیه یک سرویس ساده در یک تعمیرگاه عمومی کمتر باشد.
اما برای مقایسه منصفانه، نباید فقط قیمت روغن، فیلتر و اجرت تعویض آنها را کنار هم گذاشت.
در سرویس تخصصی لاماری چه چیزی دریافت میکنید؟
یک سرویس تخصصی لاماری، مالک باید ببیند در مقابل مبلغ پرداختی دقیقاً چه چیزی دریافت میکند.
در نمایندگی لاماری علمداری، خودرو فقط برای تخلیه روغن روی جک نمیرود.
سرویس فرصتی است که خودرو توسط تیم فنی آشنا با همین محصول بررسی شود؛ افرادی که روزانه با ساختار موتور، گیربکس، سیستمهای الکترونیکی و الگوهای خرابی این خودرو سروکار دارند.
استفاده از قطعات و مواد مصرفی اصلی و مورد تأیید و دارای ضمانت نیز بخش دیگری از تفاوت است. قیمت پایینتر یک فیلتر یا قطعه مصرفی زمانی مزیت محسوب میشود که کیفیت، اصالت و سازگاری آن با خودرو هم مشخص باشد.
از طرف دیگر، سرویس تخصصی فقط تعویض قطعات مصرفی نیست.
در زمان حضور خودرو میتوان مواردی مانند:
- نشتیهای موتور و گیربکس
- سیستم خنککننده
- رادیاتور
- شیلنگها و مایعات
- باتری
- ترمز
- لاستیک
- جلوبندی
- وضعیت موتور
- سیستم انتقال قدرت
- و خطاهای ذخیرهشده در یونیتهای الکترونیکی
را بررسی کرد.
چرا دیاگ و بازدید کامل اهمیت دارد؟
وجود دستگاه دیاگ تخصصی، ابزارهای مخصوص و تجهیزات بهروز تعمیرگاهی کمک میکند بازدید فقط به چشم و حدس محدود نشود.
این موضوع مخصوصاً در خودروهای کارکرد بالاتر اهمیت بیشتری پیدا میکند.
برای مثال، اگر در یک سرویس یک نشتی کوچک سیستم خنککننده قبل از تخلیه جدی مایع پیدا شود، ارزش آن تشخیص ممکن است بسیار بیشتر از اختلاف قیمت همان سرویس با یک مرکز عمومی باشد.
بنابراین هنگام مقایسه قیمت سرویس، پیشنهاد ما این است که فقط عدد پایین فاکتور را مقایسه نکنید.
بپرسید:
- چه قطعهای استفاده میشود؟
- چه کسی خودرو را بررسی میکند؟
- چه بخشهایی بازدید میشوند؟
- آیا دیاگ تخصصی انجام میشود؟
- آیا سابقه سرویس ثبت میشود؟
- و اگر بعداً مشکلی در قطعه یا کار انجامشده پیش آمد، چه کسی مسئولیت آن را میپذیرد؟
ارزش واقعی سرویس دورهای چیست؟
برای ما سرویس دورهای یعنی:
نیروی متخصص و متعهد + قطعه اصلی و دارای ضمانت + دیاگ تخصصی + ابزار و تجهیزات مناسب + بازدید کلی خودرو + ثبت سابقه + مسئولیتپذیری در قبال کار انجامشده.
بنابراین هدف لزوماً پیدا کردن ارزانترین سرویس امروز نیست.
هدف پیدا کردن روشی است که هزینه نگهداری خودرو در بلندمدت منطقیتر باشد.
گاهی چند دقیقه بازدید بیشتر یا پیدا کردن یک ایراد کوچک، ارزشش بسیار بیشتر از اختلاف قیمت اولیه سرویس است.
کدام قطعات لاماری ممکن است بیدلیل تعویض شوند؟
جواب ما کمی متفاوت است:
هر قطعهای که پیش از عیبیابی صحیح تعویض شود، میتواند تعویض بیدلیل باشد.
در پروندههای مختلف، قطعاتی مثل:
- باتری
- شمع
- انژکتور
- سنسورها
- دستهموتور
- ترموستات
- واترپمپ
- رادیاتور
- سنسور TPMS
- قطعات کولر
ممکن است خیلی سریع متهم شوند.
این به معنی خراب نشدن آنها نیست.
مسئله ترتیب تشخیص است.
روش درست:
علامت → بررسی → تست → داده → تشخیص → تعمیر یا تعویض
روش پرهزینه:
علامت → حدس → خرید قطعه → ببینیم درست میشود یا نه
این شاید یکی از مهمترین درسهایی باشد که از هزاران مراجعه گرفتهایم.
از چه کیلومتری میتوان فهمید یک لاماری چگونه نگهداری شده است؟
عدد رسمی و جادویی وجود ندارد.
اما در تجربه تعمیرگاهی ما، بعد از چند نوبت سرویس و معمولاً در محدوده ۲۰ تا ۴۰ هزار کیلومتر، سابقه نگهداری خودرو کمکم خودش را نشان میدهد.
این عدد توصیه کارخانه نیست؛ یک مشاهده تجربی است.
در این مرحله میتوانیم ببینیم:
- سرویسها منظم بودهاند یا نه
- وضعیت روغن و فیلترها چگونه بوده
- لاستیک چه نوع سایشی دارد
- ترمز چگونه نگهداری شده
- خطاهای قبلی پیگیری شدهاند یا فقط پاک شدهاند
- مالک نسبت به نشتی یا تغییر رفتار خودرو حساس بوده یا نه
هرچه کارکرد بالاتر میرود، اهمیت تاریخچه نگهداری بیشتر میشود.
به همین دلیل: دو لاماری ۸۰ هزار کیلومتری الزاماً وضعیت فنی یکسانی ندارند.
عدد کیلومتر فقط بخشی از داستان است.
بزرگترین اشتباهاتی که در نگهداری لاماری دیدهایم
بعد از هزاران سرویس، بعضی اشتباهات بارها تکرار شدهاند:
- عقب انداختن سرویس چون «ماشین هنوز خوب کار میکند».
- تعویض قطعه پیش از تست.
- ادامه رانندگی با دمای موتور بالا.
- اضافه کردن مداوم کولانت بدون پیدا کردن منشأ کاهش.
- مخلوط کردن مایعات بدون توجه به مشخصات.
- مقایسه رفتار DCT با یک اتوماتیک کاملاً متفاوت.
- پاک کردن خطا بدون عیبیابی علت.
- استفاده بیدلیل از مکملها؛ دفترچه Forthing نیز برای روغن موتور افزودنی اضافه را لازم نمیداند.
- تعویض سنسور TPMS قبل از اندازهگیری فشار لاستیک.
- شارژ گاز کولر بدون بررسی علت کاهش عملکرد.
- نادیده گرفتن یک نشتی کوچک.
- نداشتن سابقه سرویس.
دو اشتباه متضاد را هم زیاد میبینیم:
یک مالک با هر صدایی تصور میکند خودرو خرابی بزرگی دارد.
مالک دیگری میگوید:
«لاماری همین است!»
و هر تغییری را نادیده میگیرد.
هیچکدام رویکرد مناسبی نیست.
چه زمانی لازم نیست فوراً به نمایندگی مراجعه کنید؟
یکی از اهداف ما این نیست که مالک را برای هر اتفاق کوچکی به تعمیرگاه بکشانیم.
گاهی یک بررسی ساده پاسخ مسئله را میدهد.
برای مثال:
فن بعد از خاموش کردن روشن است؟
اگر دما طبیعی است و پس از مدتی متوقف میشود، کارخانه این عملکرد را پیشبینی کرده است.
TPMS روشن شده؟
اول فشار واقعی باد را اندازه بگیرید.
شروع حرکت کمی با خودروی قبلی متفاوت است؟
به یاد داشته باشید گیربکس DCT و قابلیت حرکت خزشی رفتار خاص خود را دارند.
کولر کمی ضعیف شده؟
فیلتر کابین و جریان هوا هم باید بررسی شوند؛ مستقیم سراغ شارژ گاز نروید.
اما در مقابل چند علامت را بهتر است نادیده نگیرید:
- افزایش غیرعادی دمای موتور
- کاهش مکرر مایع خنککننده
- نشتی
- چراغ چک همراه لرزش شدید
- افت محسوس توان
- اختلال ترمز
- بوی سوخت
- صدای مکانیکی شدید و تازه
- تغییر مداوم رفتار موتور یا گیربکس
چه سرویسهایی واقعاً مهماند؟
گاهی توجه مالک بیشتر به سرویسهای گران معطوف میشود، در حالی که بخش زیادی از سلامت خودرو به کارهای ساده بستگی دارد.
تعویض روغن مناسب، فیلتر مناسب، بررسی مایعات، کنترل ترمز، فشار صحیح تایر و پیدا کردن نشتیهای کوچک ممکن است جذابترین موضوعات فنی نباشند، اما دقیقاً همین موارد از پایههای نگهداری صحیح هستند.
دفترچه Forthing حتی برای بعضی موارد برنامه مشخص دارد؛ برای مثال تعویض روغن ترمز را طبق برنامه دورهای مطرح کرده و بر کنترل منظم باتری، فشار تایر، روغن و سایر موارد تأکید دارد.
خودروی سالم نتیجه یک تعمیر بزرگ نیست؛ نتیجه مجموعهای از مراقبتهای کوچک و بهموقع است.
بانک دانش لاماری؛ چرا تجربه تعمیرگاه را پشت در تعمیرگاه نگه نداریم؟
بعد از سالها متوجه شدیم بخش بزرگی از سؤالهایی که هنگام پذیرش از ما پرسیده میشود، سؤال یک نفر نیست.
هزاران مالک سؤال مشابه دارند:
- چرا ماشین میلرزد؟
- چرا فن بعد از خاموش شدن کار میکند؟
- چرا لاماری روشن نمیشود؟
- چه روغنی برای موتور مناسب است؟
- باتری چه زمانی باید تعویض شود؟
- چراغ GPF چیست؟
- اگر بنزین نامناسب زدیم چه کنیم؟
- چرا مصرف سوخت افزایش پیدا کرده؟
- چرا کولر خنک نمیکند؟
- اگر آب رادیاتور کم شد چه کنیم؟
- صدای جلوبندی طبیعی است یا نه؟
و حالا یک سؤال مهم دیگر:
در کارکردهای بالاتر، چطور مراقب رادیاتور و سیستم خنککننده لاماری باشیم؟
همین سؤالها باعث شد بانک دانش لاماری علمداری برای ما فقط یک بخش وبسایت نباشد.
ما میخواهیم بخشی از تجربهای که هر روز در تعمیرگاه به دست میآوریم در اختیار مالک قرار بگیرد.
روش بانک دانش لاماری قرار است همین باشد:
- کارخانه چه میگوید؟
- منابع معتبر چه میگویند؟
- در تعمیرگاه علمداری چه دیدهایم؟
- مالک با این اطلاعات چه کاری انجام دهد؟
هدف این نیست که اینترنت جای تعمیرگاه را بگیرد.
هدف این است که مالک زمانی که وارد تعمیرگاه میشود، آگاهتر تصمیم بگیرد.
بداند چه چیزی طبیعی است، چه چیزی نیاز به پایش دارد و چه چیزی خطرناک است.
و بداند چرا یک قطعه باید یا نباید تعویض شود.
بعد از بیش از ۱۰ هزار سرویس لاماری چه چیزهایی یاد گرفتهایم؟
اگر تمام تجربه این مقاله را در چند جمله خلاصه کنیم:
آموخته ایم که هر رفتار متفاوتی خرابی نیست.
یکی از مهمترین تجربههای ما این بوده که یک تغییر جدید و تکرارشونده را نباید با جمله «این ماشین همینطور است» نادیده گرفت.
در عیبیابی هم به این نتیجه رسیدهایم که دیاگ فقط خواندن کد خطا نیست؛ داده باید تفسیر شود.
تجربه سرویسهای متعدد نشان داده است که سرویس منظم معمولاً بسیار سادهتر از جبران نگهداری عقبافتاده است.
همچنین مشخص شده است که قطعهای که نامش در کد خطا دیده میشود الزاماً مقصر اصلی نیست.
در بعضی لاماریهای کارکرد بالاتر نیز دیدهایم که توجه ویژه به سیستم خنککننده و رادیاتور میتواند جلوی یک خرابی بسیار بزرگتر را بگیرد.
در برخی شرایط هم مالک باید سریع مراجعه کند.
اما گاهی وظیفه تعمیرکار این است که بعد از بررسی به مالک بگوید:
«خودرو سالم است؛ نیازی به تعویض این قطعه ندارید.»
و شاید مهمترین چیزی که بعد از هزاران سرویس برای ما روشنتر شده همین باشد:
بهترین تعمیر همیشه تعویض قطعه نیست.
گاهی بهترین نتیجه این است که یک ایراد کوچک را قبل از تبدیل شدن به مشکل بزرگ پیدا کنیم.
گاهی این است که علت واقعی را به جای متهم کردن گرانترین قطعه پیدا کنیم.
و گاهی بهترین خدمت این است که جلوی یک هزینه غیرضروری را بگیریم.
این فلسفهای است که میخواهیم در نمایندگی لاماری علمداری و بانک دانش لاماری دنبال کنیم:
تشخیص بر پایه داده، نه حدس.
درباره این مقاله
نویسنده: هادی علمداری
ویراستار و انتشار: امیر محمد محمدی
سوالات متداول درباره تجربه سرویس لاماری
خیر. چنین ادعایی درست نیست و ۷۰ هزار کیلومتر موعد رسمی تعویض رادیاتور نیست. در تجربه تعمیرگاه علمداری، در بعضی خودروهای با کارکرد بالاتر موارد نشتی یا آسیب رادیاتور دیده شده است. در چین نیز گزارشهایی از مشکلات سیستم خنککننده T5 EVO ثبت شده، اما این گزارشها ثابت نمیکنند همه خودروها دچار این مشکل میشوند.
اگر کاهش تکرار میشود، فقط مایع اضافه نکنید. منشأ کاهش باید پیدا شود. رادیاتور، شیلنگها، اتصالات، واترپمپ، مخزن و دیگر اجزای مدار ممکن است نیاز به بررسی داشته باشند. کارخانه نیز کنترل سطح کولانت و بررسی نشتی در وضعیت افزایش دما را توصیه میکند.
در بسیاری از شرایط بله. دفترچه T5 EVO قابلیت Fan Post Run را توضیح داده که طی آن فن برای کاهش دمای محفظه موتور مدتی بعد از خاموش شدن کار میکند. اگر این موضوع همراه افزایش دما، کاهش کولانت یا هشدار باشد، باید بررسی شود.
الزاماً خیر. گیربکس دوکلاچه رفتار متفاوتی با بعضی اتوماتیکهای سنتی دارد و دفترچه نیز حرکت خزشی خودرو را تعریف کرده است. لرزش شدید، تقه، تأخیر جدید یا هشدار گیربکس اما نیاز به بررسی دارد.
FAQ رسمی خدمات لاماری انجام سرویسهای دورهای را هر ۵۰۰۰ کیلومتر یا شش ماه، هرکدام زودتر برسد، اعلام کرده است. جزئیات عملیات هر مرحله باید مطابق دفترچه و شرایط همان خودرو بررسی شود.
بدون دیدگاه