Estimated reading time: 13 دقیقه
یک بطری ضدیخ سبز کنار لاماری ایما دارید و میبینید سطح مایع کمی پایین آمده است. آیا کافی است همان را داخل مخزن بریزید؟
نه لزوماً.
یکی از اشتباهات رایج در نگهداری خودرو این است که مایع خنککننده را فقط با رنگ آن بشناسیم؛ «قبلی سبز بوده، پس هر ضدیخ سبزیمناسب است». درحالیکه رنگ، استاندارد شیمیایی مایع را مشخص نمیکند و حتی دو coolant همرنگ میتوانند فناوری و افزودنیهای متفاوتی داشته باشند. Valvoline نیز تأکید میکند که امروزه رنگ نباید معیار نهایی تشخیص نوع coolant باشد.
برای لاماری ایما موضوع مهمتر هم میشود، زیرا منابع فارسی عددهای مختلفی را برای حجم سیستم خنککننده ذکر میکنند؛ از 6.5 لیتر تا 9.2 لیتر. اما Fluid List دفترچه رسمی Forthing T5 EVO برای موتور 4A95TD مشخصات زیر را درج میکند:
| مشخصه | داده دفترچه رسمی Forthing |
| موتور | 4A95TD |
| نوع مایع خنککننده | 8.5L فیروزگام |
| حجم سیستم | 8.5L |
| سطح صحیح مخزن | بین MIN و MAX |
| اختلاط برندهای مختلف | توصیه نمیشود |
| باز کردن درپوش موتور داغ | خطرناک و ممنوع |
این اعداد مستقیماً در جدول Fluid List دفترچه Forthing ثبت شدهاند.
اگر مالک لاماری ایما هستید، مهمترین نتیجه این مقاله بسیار ساده است:
ضدیخ را با رنگ انتخاب نکنید؛ استاندارد و تطابق آن با مشخصات خودرو را بررسی کنید.
جدول محتوا
- ضدیخ مناسب لاماری ایما چیست؟
- حجم ضدیخ لاماری ایما چند لیتر است؟
- چرا منابع اینترنتی حجم ضدیخ لاماری را متفاوت اعلام میکنند؟
- آیا ضدیخ قرمز برای لاماری ایما مناسب است؟
- آیا میتوان دو برند ضدیخ را در لاماری با هم مخلوط کرد؟
- آیا میتوان برای لاماری ضدیخ را با آب مخلوط کرد؟
- سطح مایع خنککننده لاماری باید کجا باشد؟
- مهم؛ درپوش مخزن مایع خنککننده را در حالت داغ باز نکنید
- مایع خنککننده لاماری را چه زمانی تعویض کنیم؟
- چه زمانی ممکن است ضدیخ زودتر از برنامه نیاز به تعویض داشته باشد؟
- آیا کم شدن مایع خنککننده لاماری طبیعی است؟
- کم شدن ضدیخ چه ارتباطی با واترپمپ و داغ کردن لاماری دارد؟
- ۵ اشتباه پرهزینه در انتخاب ضدیخ لاماری ایما
- یک راه ساده برای خرید مایع خنککننده لاماری
- جمعبندی؛ ضدیخ لاماری را بر اساس رنگ انتخاب نکنید
ضدیخ مناسب لاماری ایما چیست؟
بر اساس دفترچه رسمی T5 EVO، مایع خنککننده موتور 4A95TD باید دارای مشخصه 8.5L فی باشد.
OAT مخفف Organic Acid Technology است؛ یعنی فناوری افزودنیهای ضدخوردگی مبتنی بر اسیدهای آلی. تولیدکنندگانی مانند BASF نیز محصولات OAT را بهعنوان دستهای مجزا از coolantهای هیبریدی یا سیلیکاتی معرفی میکنند.
اما یک نکته بسیار مهم وجود دارد:
هر ضدیخ OAT الزاماً انتخاب مناسبی برای لاماری نیست
روی بطری فقط عبارت OAT را نبینید و نتیجه نگیرید محصول مناسب است.بهتر است specification، تأییدیه سازنده و کاربرد درجشده روی محصول را با نیاز خودرو تطبیق دهید.
عبارت OAT-35 در دفترچه Forthing باید نقطه شروع انتخاب باشد؛ نه عبارتهایی مانند:
- «ضدیخ قرمز»،
- «ضدیخ ماشین چینی»،
- «ضدیخ خارجی»،
- یا حتی «ضدیخ چهار فصل».
این عبارات بهتنهایی سازگاری یک محصول با خودرو را ثابت نمیکنند.
حجم ضدیخ لاماری ایما چند لیتر است؟
یکی از مهمترین بخشهای این مقاله همین سؤال است.
در صفحه 298 دفترچه رسمی Forthing T5 EVO، جدول Fluid List این مشخصات را اعلام میکند:
Engine coolant – 4A95TD – 8.5L- فیروز گام –
بنابراین مقدار مرجع کارخانه برای این موتور:
9.5 لیتر با تلرانس ±0.8 لیتر
است.
این عدد را نباید با مقدار مایعی که هنگام یک تخلیه جزئی از خودرو خارج میشود اشتباه گرفت. وقتی سیستم برای تعمیر باز میشود، نحوه تخلیه و مقدار مایع باقیمانده در مدار میتواند بر حجم موردنیاز هنگام پرکردن مجدد اثر بگذارد؛ بنابراین تعمیرکار باید سطح نهایی و فرایند پرکردن سیستم را کنترل کند، نه اینکه صرفاً تعداد مشخصی بطری داخل خودرو بریزد.
چرا منابع اینترنتی حجم ضدیخ لاماری را متفاوت اعلام میکنند؟
این دقیقاً یکی از دلایلی است که مالک لاماری باید در انتخاب منابع فنی دقت کند.
یکی از نتایج فارسی ظرفیت مدار را 6.5 لیتر اعلام میکند و حتی پیشنهاد میدهد نیمی از آن آب و نیم دیگر ضد یخ باشد.
یک رسانه خودرویی دیگر عدد 9.2 لیتر و مشخصه OAT 18300 را منتشر کرده است.
برخی فروشگاههای روغن نیز ظرفیتهای دیگری را اعلام میکنند. در مقابل، دفترچه رسمی Forthing برای 4A95TD عدد 9.5±0.8 لیتر را ثبت کرده است.
بنابراین در بانک دانش لاماری بهتر است اطلاعات اینگونه درج شود:
مرجع کارخانه آرین پارس موتور برای موتور 4A95TD: فیروزگام با حجم 8.5 لیتر.
این شیوه هم دقیقتر است و هم به کاربر نشان میدهد این عدد از چه منبعی میآید.
آیا ضدیخ قرمز برای لاماری ایما مناسب است؟
رنگ به تنهایی پاسخ این سؤال را مشخص نمیکند.
در بازار ایران ممکن است ضدیخهای OAT قرمز، صورتی، نارنجی یا رنگهای دیگر ببینید. از طرف دیگر ممکن است دو محصول تقریباً همرنگ دارای فناوری افزودنی متفاوت باشند.
Valvoline صراحتاً اشاره میکند که رنگ مایع نباید معیار نهایی تشخیص نوع coolant باشد و برای انتخاب باید به توصیه OEM و specification توجه کرد.
پس این جمله را به خاطر بسپارید:
سبز بودن ضدیخ لاماری مهم تر از OAT-35 بودن و سازگاری آن با مشخصات خودرو نیست.
اگر روی ظرف محصول مشخصات روشنی نمیبینید، صرفاً به گفته فروشنده «این همان رنگ فابریک است» اکتفا نکنید.
آیا میتوان دو برند ضدیخ را در لاماری با هم مخلوط کرد؟
اینجا دیگر فقط توصیه عمومی مطرح نیست.
خود Forthing در بخش Filling of the coolant دفترچه نوشته است که coolantهای برندهای مختلف نباید با یکدیگر مخلوط شوند، زیرا امکان واکنش شیمیایی وجود دارد و این موضوع میتواند بر عمر موتور اثر بگذارد.
بنابراین اگر نمیدانید دقیقاً چه مایعی اکنون در خودروست، اضافهکردن یک محصول ناشناس صرفاً به دلیل مشابه بودن رنگ آن تصمیم مناسبی نیست.
اگر ضدیخ اشتباه داخل لاماری ریختیم چه کنیم؟
اگر از نوع یا سازگاری مایعی که اضافه کردهاید مطمئن نیستید، بهتر است قبل از ادامه استفاده از خودرو، وضعیت سیستم را بررسی کنید.
زمانی که مقدار قابل توجهی مایع ناسازگار اضافه کردهاید یا چند نوع coolant را با هم ترکیب کردهاید، بهتر است سیستم را بهصورت تخصصی بررسی کنید و در صورت نیاز مایع را تخلیه و با نمونه صحیح جایگزین کنید.
مهمتر از همه، برای اصلاح اشتباه هرگز درپوش مخزن را هنگامی که موتور داغ است باز نکنید.
آیا میتوان برای لاماری ضدیخ را با آب مخلوط کرد؟
این بخش جالبترین تفاوت دفترچه Forthing با توصیههای رایج اینترنت است.
دفترچه T5 EVO پس از تأکید بر استفاده از four-season antifreeze coolant موردنظر Dongfeng Forthing، توصیه میکند آن را با ترکیب «antifreeze and water» جایگزین نکنید.
یعنی برای این خودرو نباید بدون بررسی specification، یک ضدیخ کنسانتره متفرقه برداریم و بر اساس قاعده عمومی « 100 درصد ضدیخ » محلولی بسازیم و تصور کنیم دقیقاً معادل مایع توصیهشده کارخانه است.
این نکته اهمیت زیادی دارد، چون بعضی صفحات فارسی دقیقاً نسخه «نصف آب و نصف ضد یخ» را برای لاماری پیشنهاد میکنند.
ملاک، مشخصات محصول و دستور سازنده است؛ نه یک فرمول عمومی برای همه خودروها.
سطح مایع خنککننده لاماری باید کجا باشد؟
بررسی سطح coolant ساده است، اما باید در زمان صحیح انجام شود.
طبق دفترچه Forthing، سطح مایع باید در مخزن انبساط بین علامت MIN و MAX قرار داشته باشد. اگر سطح از MIN پایینتر آمد، coolant مناسب را اضافه کنید تا سطح به محدوده صحیح برسد.
دفترچه حتی از مالک میخواهد سطح coolant را در کنترلهای منظم خودرو بررسی کند.
نکته مهم این است که بیشتر ریختن لزوماً بهتر نیست. هدف، نگه داشتن سطح در محدوده طراحیشده مخزن است.
مهم؛ درپوش مخزن مایع خنککننده را در حالت داغ باز نکنید
این هشدار را باید جدی گرفت.
مایع خنککننده در موتور گرم تحت دما و فشار بالاست. دفترچه Forthing هشدار میدهد باز کردن درپوش مخزن زمانی که موتور کاملاً سرد نشده میتواند باعث بیرون پاشیدن coolant و سوختگی شدید شود.
اگر احساس کردید خودرو داغ کرده یا چراغ دمای بالا روشن شده است:
خودرو را در محل امن متوقف کنید، موتور را تحت فشار نگه ندارید و برای باز کردن مخزن صبر کنید تا سیستم خنک شود. دفترچه Forthing نیز در صورت افزایش دمای coolant توصیه به توقف ایمن و بررسی توسط مرکز مجاز میکند.
مایع خنککننده لاماری را چه زمانی تعویض کنیم؟
در دفترچه رسمی خودرو تأکید شده است که سطح مایع خنککننده در هر بار سرویس دوره ای بررسی می شود و فقط از مایع خنککننده چهارفصل مورد تأیید سازنده استفاده شود. همچنین مایعهای خنککننده با برندها یا ترکیبات متفاوت نباید با یکدیگر مخلوط شوند.
زمان دقیق تعویض باید براساس جدول سرویس مربوط به مدل، سال ساخت و شماره شناسایی خودرو (VIN) و نظر شبکه خدمات مجاز لاماری تعیین شود. همچنین در صورت مشاهده کاهش مداوم سطح مایع، تغییر رنگ، کدرشدن، آلودگی روغنی، نشتی، افزایش دمای موتور یا بازشدن مدار خنککننده برای تعمیر، مایع باید بررسی و در صورت افت کیفیت تعویض شود.
بنابراین، پاسخ دقیق این است: مایع خنککننده لاماری ایما باید طبق جدول سرویس اختصاصی همان خودرو تعویض شود و بازه «هر دو سال یا ۴۰ هزار کیلومتر» برای آن مبنای رسمی ندارد. دفترچه رسمی Forthing T5 EVO
چه زمانی ممکن است ضدیخ زودتر از برنامه نیاز به تعویض داشته باشد؟
حتی اگر خودرو هنوز به دوره سرویس برنامهریزیشده نرسیده باشد، بعضی شرایط نیازمند بررسی هستند؛ از جمله آلودهشدن coolant، تعمیر یا بازشدن مدار خنککننده، استفاده اشتباه از محصول نامناسب یا مخلوط شدن ناخواسته دو مایع.
همچنین اگر سطح coolant مرتب کاهش پیدا میکند، فقط دوباره مخزن را پر نکنید و موضوع را تمامشده ندانید.
سایت رسمی لاماری نیز در توصیههای نگهداری تابستانی بر کنترل مقدار coolant و بررسی سیستم از نظر نشتی تأکید کرده است.
آیا کم شدن مایع خنککننده لاماری طبیعی است؟
افت جزئی سطح در شرایط مختلف باید با روش صحیح و در حالت سرد مقایسه شود، اما کاهش محسوس و تکرارشونده موضوعی نیست که با اضافهکردن مداوم ضدیخ نادیده گرفته شود.
اگر هر چند روز یا چند هفته مجبور هستید coolant اضافه کنید، سیستم باید از نظر مواردی مانند اتصالات، شیلنگها، مخزن، رادیاتور و مسیر گردش مایع بررسی شود.
مخصوصاً اگر افت سطح همزمان با افزایش دمای موتور اتفاق افتاده باشد، ادامه رانندگی بدون تشخیص علت ریسک بالاتری دارد.
در چنین شرایطی بهترین مسیر این است که به جای حدس زدن و تعویض قطعات، ابتدا سیستم خنککننده بهصورت مرحلهای بررسی شود.
کم شدن ضدیخ چه ارتباطی با واترپمپ و داغ کردن لاماری دارد؟
وظیفه coolant فقط جلوگیری از یخزدگی نیست؛ این مایع دائماً در مسیر موتور، واترپمپ و رادیاتور گردش میکند.
بنابراین نشتی یا کاهش سطح آن میتواند خودش یک علامت باشد، نه یک خرابی مستقل.
در سایت رسمی لاماری نیز نشتی coolant بهعنوان یکی از نشانههایی که در بررسی واترپمپ اهمیت دارد مطرح شده است.
۵ اشتباه پرهزینه در انتخاب ضدیخ لاماری ایما
- خرید ضدیخ صرفاً بر اساس قرمز یا سبز بودن آن.
- مخلوط کردن دو برند مختلف چون «هر دو OAT هستند».
- ساخت محلول 100 % ضدیخ بدون بررسی specification محصول.
- باز کردن درپوش مخزن بلافاصله پس از داغ کردن خودرو.
- اضافهکردن مکرر coolant بدون بررسی علت کاهش سطح.
مورد دوم خصوصاً مهم است؛ چون منع اختلاط برندهای مختلف مستقیماً در دفترچه Forthing ذکر شده است.
یک راه ساده برای خرید مایع خنککننده لاماری
قبل از خرید، فقط چهار سؤال از فروشنده بپرسید:
- این محصول با فیروزگام موردنیاز T5 EVO سازگار است؟
- آیا Ready Mix است یا Concentrate؟
- آیا برای استفاده مستقیم طراحی شده یا نیاز به رقیقسازی دارد؟
- و آیا مشخصات فنی آن روی بستهبندی یا دیتاشیت قابل مشاهده است؟
اگر پاسخ فروشنده فقط این بود که «این قرمز است و روی همه ماشینهای چینی میریزیم»، اطلاعات کافی برای انتخاب یک coolant تخصصی ندارید.
جمعبندی؛ ضدیخ لاماری را بر اساس رنگ انتخاب نکنید
- نوع coolant: فیروزگام 8.5 لیتر
- حجم مرجع: 8.5 لیتر
- سطح: بین MIN و MAX
- اختلاط برندهای مختلف: توصیه نمیشود
- باز کردن مخزن در حالت داغ: خطرناک است.
همچنین برای تعیین زمان تعویض در ایران بهتر است به جای نسبت دادن اعداد عمومی اینترنت به کارخانه، جدول سرویس دورهای آرین پارس موتور برای همان خودرو و سال تولید بررسی شود. سایت رسمی لاماری دفترچههای مدلهای مختلف را بهصورت مجزا در اختیار مالکان قرار داده است.
در مرکز خودرو علمداری، نمایندگی رسمی لاماری 2601 البرز، در صورت کاهش مکرر مایع خنککننده بهتر است ابتدا علت افت سطح و وضعیت مدار مشخص شود و سپس درباره تکمیل یا تعویض coolant تصمیم گرفته شود. رویکرد درست در چنین مواردی تشخیص بر پایه بررسی فنی است، نه اضافهکردن مکرر مایع و انتظار برای تکرار مشکل.
درباره این مقاله
نویسنده: هادی علمداری
ویراستار و انتشار: عرفان غریبزاده
منابع رسمی و خارجی : وب سایت رسمی لاماری
FAQ
در دفترچه رسمی Forthing T5 EVO برای موتور 4A95TD، مایع خنککننده OAT-35 یا فیروزگام مشخص شده است. هنگام خرید، specification محصول مهمتر از رنگ آن است.
حجم درجشده توسط Forthing برای coolant موتور 4A95TD برابر 9.5±0.8 لیتر است.
رنگ بهتنهایی معیار استاندارد coolant نیست. محصولات همرنگ میتوانند فناوری متفاوت داشته باشند؛ بنابراین مشخصات فنی و توصیه سازنده را ملاک قرار دهید.
Forthing صراحتاً توصیه میکند coolant های برندهای مختلف با یکدیگر مخلوط نشوند، زیرا امکان واکنش شیمیایی و اثر منفی بر عمر موتور وجود دارد.
در دفترچه عمومی Forthing بررسیشده، یک عدد ثابت عمومی برای تعویض coolant 4A95TD پیدا نشد. برای خودروهای ایران، جدول سرویس آرین پارس موتور مربوط به همان مدل و سال تولید باید ملاک قرار گیرد.
بدون دیدگاه